Michel Foucault (1926 - 1984 )

Paul-Michel Foucault (15 tetor 1926 – 25 qershor 1984) ishte një filosof francez, historian i ideve, shkrimtar, aktivist politik dhe kritik letrar. Teoritë e Foucault kryesisht trajtojnë lidhjet midis pushtetit dhe njohjes, dhe se si ato përdoren si një formë kontrolli shoqëror përmes...

Paul-Michel Foucault (15 tetor 1926 – 25 qershor 1984) ishte një filosof francez, historian i ideve, shkrimtar, aktivist politik dhe kritik letrar. Teoritë e Foucault kryesisht trajtojnë lidhjet midis pushtetit dhe njohjes, dhe se si ato përdoren si një formë kontrolli shoqëror përmes institucioneve shoqërore. Edhe pse shpesh përmendet si strukturalist dhe postmodernist, Foucault hodhi poshtë këto emërtime. Mendimi i tij ka ndikuar në akademikë, veçanërisht ata që punojnë në studimet e komunikimit, antropologji, psikologji, sociologji, kriminologji, studimet kulturore, teori letrare, feminisëm, marksizëm dhe teoritë kritike.

I lindur në Poitiers, Francë, në një familje të mesme të lartë, Foucault u arsimua në Lycée Henri-IV, në École Normale Supérieure, ku zhvilloi interes për filozofinë dhe u nën ndikimin e mësuesve të tij Jean Hyppolite dhe Louis Althusser, dhe në Universitetin e Parisit (Sorbonne), ku mori tituj në filozofi dhe psikologji. Pas disa vitesh si diplomatë kulturor jashtë vendit, ai u kthye në Francë dhe publikoi librin e tij të parë të rëndësishëm, Historia e Çmendurisë (1961). Pas marrjes së vendosjes së punës ndërmjet 1960 dhe 1966 në Universitetin e Clermont-Ferrand, ai prodhoi Lindja e Klinikës (1963) dhe Rendi i Gjërave (1966), botime që shfaqën përfshirjen në rritje të tij me strukturizmin, nga i cili më vonë distancohej. Këto tre histori të para përfaqësonin një teknikë historiografike që Foucault po zhvillonte, të quajtur "arkeologji".

Nga 1966 deri në 1968, Foucault ligjëroi në Universitetin e Tunizisë para se të kthehej në Francë, ku u bë shef i departamentit të filozofisë në universitetin eksperimental të Paris VIII. Më vonë, Foucault publikoi Arkeologjinë e Njohjes (1969). Në vitin 1970, Foucault u pranua në Collège de France, anëtarësi që mbaajti deri në vdekjen e tij. Ai gjithashtu u aktivizua në disa grupe të majta që ishin të përfshira në fushata kundër racizmit dhe abuzimeve të të drejtave të njeriut dhe për reformën penale. Më vonë, Foucault publikoi Disiplinën dhe Dënimin (1975) dhe Historinë e Seksualitetit (1976), ku zhvilloi metoda arkeologjike dhe gjenelogjike që theksuan rolin që luan pushteti në shoqëri.

Foucault vdiq në Paris nga komplikacione të HIV/AIDS; ai u bë figura publike e parë në Francë që vdiq nga komplikacionet e sëmundjes. Partneri i tij Daniel Defert themeloi shoqatën bamirëse AIDES në kujtim të tij.

Paul-Michel Foucault lindi më 15 tetor 1926 në qytetin Poitiers, në qendër-perëndim të Francës, si i dyti prej tre fëmijësh në një familje të pasur, konservatore shoqërisht dhe të mesme të lartë. Tradita familjare parashkruante që ta emërtonin pas babait të tij, Paul Foucault (1893–1959), por nëna e tij insistoi për shtesën e Michel; i cili njihej si Paul në shkollë, dhe shprehte preferencë për "Michel" gjatë gjithë jetës së tij. ...